Sağlıklı Beslenme Hastalığı: Ortoreksiya Nevroza 1
16
Eyl

Sağlıklı Beslenme Hastalığı: Ortoreksiya Nevroza

Ortoreksiya son dönemlerde daha fazla ortaya çıkan bir yeme bozukluğudur. Sağlık yaşam sürmek için sağlıklı beslenme davranışı bir süre sonra ‘sağlıksız, yaşamı tehdit eden bir durum’ haline gelebilir. Özellikle sosyal medyada blogger,influencer veya ünlülerin sağlıklı besin paylaşımlarının artmasıyla sağlıklı beslenmeye olan ilgi artmaktadır. Ancak bu ilgi, bazı insanlar için bir sağlıklı beslenme saplantısına veya bir takıntıya dönüşebilir. Bu saplantılı duruma “ortoreksiya nervoza ” (orthorexia nervosa) denir.

Ortoreksiyanın belirtileri

Ulusal Yeme Bozuklukları Derneği’ne göre, ortoreksiyanın uyarı işaretleri arasında;

  • Bileşen etiketlerinin ve listelerini takıntılı bir şekilde kontrol etmek
  • Birçok gıdayı hayatından çıkartmak
  • ‘’Sağlıklı’’ yiyecekler bulunmadığında yüksek düzeyde sıkıntı göstermek
  • Takıntılı bir şekilde sağlıklı tarifleri ve sağlık bloglarını takip etmek  yer alıyor

Ayrıca aile ile birlikte yenen yemeklerin veya akşam yemeklerinin atlanmaya başlaması, sevilen ve sürekli tüketilen yiyeceklerin ret edilmeye başlanması veya düzensiz yeme düzeni de belirtilerden olabilir.

Ortoreksiya sonuçları

Ortoreksiya genellikle psikolojik bozukluktan daha ileri bir kavramdır. Sağlıklı yemeğe olan bu saplantı aşırı bir hal aldığından dolayı, psikolojik ve sosyal sıkıntılar ortaya çıkmaktadır. Besin içeriği olarak saf ve katkısız gıdalara yönelmek, öğünleri satın almak ve planlamak için çok fazla zaman harcamak gibi durumlar patolojik bir saplantı ve özel bir yaşam tarzına yol açar.

Kişilerin ne yiyeceğine, nasıl yiyeceğine ve nasıl hazırlanacağına dair pek çok şey önem kazandığı için etrafındaki kişiler ile ilişkileri etkilemektedir. Örneğin; Ortoreksik birey, aile fertleri veya arkadaşları ile besinler hakkında benzer görüşleri paylaşmadığı için sosyal olarak ayrılmayı tercih edebilir.

Ayrıca diyet kurallarına uyulması konusunda gösterilen çabalar, yoğun kaygıya, suçluluk ve utanç duygusuna yol açmaktadır. Bu durum daha sıkı diyet kısıtlamaları ile devam etmektedir. Ortoreksik bireylerin sadece belirli yiyecekleri tüketmesi bazen önemli besin öğelerinin eksikliğine neden olmaktadır.

Anoreksiya Nervoza nedir

Anoreksiya Nevroza bir çeşit yeme bozukluğudur. Özellikle kızlarda görülen aşırı zayıflık ve besin reddi ile ortaya çıkan bir durumdur. Bu yeme bozukluğunun yanında anksiyete bozukluğu, sosyal uyumda zorlanma ve katı davranışlar da oluşmaktadır. Anoreksiya kronikleşebilen ve yaşamı tehdit edebilecek metabolik etkilere neden olmaktadır. Bu yüzden %5-20 ölüm oranına sahip olan bir psikiyatrik hastalıktır.

Bulimia Nervoza nedir

Blumia Nevroza aşırı yemek yeme nöbetleri ile ortaya çıkan bir yeme bozukluğudur. Şişman olma korkusu, bu davranış bozukluğunun temelini oluşturmaktadır. Tıkınırcasına yemek yeme isteği, diğer adıyla binge eating disorder, bu bozukluğun başlıca belirtisidir. Blumia hastaları, aşırı yemelerinden sonra pişmanlık ve suçluluk duygusuna kapılırlar. Bu duygulardan sonra genel olarak kendilerini kusturarak kilo almamaya, zayıflamaya çalışırlar. Bu hastalığı tarihçesi Roma İmparatorluğu dönemine kadar uzanır. Roma döneminde de zengin kişilerin, kontrolsüzce yemek yedikleri ve yemek yemeden aldıkları hazzı arttırabilmek için kusup tekrar yedikleri bilinmektedir.

Ortoreksiya Anoreksiya ve Blumia

Ortoreksiya, anoreksiya nervoza gibi, gıda kısıtlamasından kaynaklanan bir hastalıktır. İştahsızlıktan farklı olarak, ortoreksik bireyler için, yiyecek miktarı yerine kalitesi ciddi şekilde sınırlıdır. Ayrıca anoreksiya ve bulimiadan farklı olarak, kişiler sağlıksız beslendiklerinde suçluluk ve eksiklik duyguları yaşayabilir.

Ortoreksiya Tedavisi

Ortoreksiya hakkında yapılan çalışmaların yeterli olmamasından dolayı tedavi yaklaşımları tam olarak bilinmemektedir. Yeme bozukluklarının hepsi ciddi zihinsel ve fiziksel sağlık sonuçlarına neden olabilir. Herhangi bir yeme bozukluğundan muzdarip olan kişiler mutlaka profesyonel yardım almalıdır. Bu konuyla ilgili destek almak için öncelikle bir psikiyatrist/psikolog ile görüşülmelidir. Sonrasında bir diyetisyen ile görüşülerek sağlıklı bir beslenmeye dair inanılan yanlış bilgiler ortadan kaldırabilir ve yiyecekle olan ilişkilerin geliştirmesine yardımcı olunabilir.