Diyabette Beslenme
01
Nis

Diyabet ve Sağlıklı Yaşam

Diyabet veya diğer adıyla şeker hastalığı günümüzde en yaygın hastalıklardan bir tanesidir. 65 yaşın üzerindeki kişilerin yaklaşık dörtte birine diyabet ve orta yaş üzerindeki insanların yarısına prediyabet teşhisi konmuştur.

 Diyabet Nedir  

Tip 1 Diyabet; Otoimmün Beta hücre yıkımı nedeniyle genellikle mutlak insülin eksikliğine neden olan diyabet türüdür.

Tip 2 Diyabet; İnsülin direnci ile Beta hücresi insülin salınımının giderek azalmasıyla oluşan diyabet türüdür.

Gestasyonel Diyabet; Hamileliğin 2. veya 3. trimesterinde ortaya çıkan diyabet türüdür.

Diğer Nedenlerden Dolayı Oluşan Spesifik Diyabet Tipleri; Monojenik diyabet sendromları, ekzokrin pankreas ve ilaç veya kimyasal kaynaklı diyabet hastalıkları

Diyabette Beslenme

Beslenmenin diyabet yönetiminde önemli bir rolü vardır. Diyabetli bireyin eğitimi, öz yönetimi ve tedavi planlaması bir sağlık ekibi tarafından planlanmalı ve aktif olarak takip edilmelidir. Diyabetli birçok birey için, tedavi planının en zorlu kısmı ne yiyeceğini belirlemek ve bir yemek planını takip etmektir. Diyabeti olan bireyler için sabit bir beslenme şekli yoktur. Beslenme planı kişiden kişiye değişebilir.

Tip 1 veya tip 2 diyabet, prediyabet ve gestasyonel diyabeti olan bireylere diyetisyen tarafından sağlanan kişiselleştirilmiş bir tıbbi beslenme tedavisi programı uygulanmalıdır.

Diyabet Hastaları için Öneriler

  • Kalori alımının azaltılması ve alışkanlık değişimi ile sağlanan kilo kaybı (>% 5), tip 2 diyabetli ve prediyabetli olan fazla kilolu veya obez yetişkinlerde sağlık kalitesini arttırmaktadır.
  • Diyabet hastaları için en iyi beslenme şekillerinden birinin Akdeniz Diyet gibi düşük kalori ve düşük yağ tüketimi olduğu belirtilmektedir.
  • Akdeniz diyetinde de olduğu gibi tekli doymamış ve çoklu doymamış yağlar açısından zengin bir besinler tüketilmelidir.
  • Balık ve yağlı tohumlar gibi uzun zincirli Omega-3 yağ asitleri bakımından zengin yiyecekler tüketilmelidir.
  • Karbonhidrat alımı, sebzeler, meyveler, baklagiller, kepekli tahıllar ve süt ürünleri olmak üzere lif içeriği yüksek olan karbonhidrat kaynaklarından sağlanmalıdır.
  • Yoğurt, yağlı tohumlar, kahve ve çayın yüksek tüketiminin düşük diyabet riski ile alakalı iken kırmızı et ve şeker ilaveli içeceklerin artmış risk ile ilişkili olduğu unutulmamalıdır.
  • Vitaminler, mineraller, otlar veya baharatların glisemik kontrol için kullanılabileceği önerilmektedir.
  • Alkol tüketiminin hipoglisemi için yüksek risk oluşturabileceği unutmamalıdır.
  • Tip 1 diyabetli hastalara karbonhidrat sayımının nasıl yapılacağı ve bazı durumlarda, yemek zamanı insülin dozunun belirlenmesinde yağ ve protein içeriği nasıl düşünüleceği konusunda eğitim verilmesi önerilmektedir.
  • Günlük insülin dozu sabit olan kişiler için, glisemik kontrolü geliştirmek ve hipoglisemi riskini azaltmak için zamana ve miktara göre tutarlı bir karbonhidrat alım şekli önerilmektedir.
  • Hipoglisemiyi tedavi etmeye veya önlemeye çalışırken yüksek proteinli karbonhidrat kaynaklarından kaçınılmalıdır.

Diyabet ve Fiziksel Aktivite

Sağlıklı yaşamın temel taşlarından olan spor diyabetik kişiler içinde önemli bir rol oynar. Bu konudaki öneriler;

  • Tip 1, tip 2 diyabet veya prediyabetli çocuklar ve ergenlerin kaslarını ve kemiklerini güçlendirebilecekleri aktiviteleri haftada en az 3 gün 60 dakika veya daha fazlası olacak şekilde aktivite yapması önerilmektedir.
  • Tip 1 ve tip 2 diyabetli yetişkinlerin, art arda 2 günden fazla olmamak üzere, haftada en az 3 gün en az 150 dakika aktivite yapması önerilmektedir.
  • Tüm yetişkinler ve özellikle tip 2 diyabet hastaları, günlük hareketsiz davranışlarda harcanan zamanı azaltmalıdır. Özellikle tip 2 diyabetli yetişkinlerde kan şekeri seviyesi için oturma süresinin 30 dakikada bir kesilmelidir.
  •  Diyabetli yetişkinlerde haftada 2-3 kez esneklik ve denge sporları önerilmektedir. Esnekliği, kas gücünü ve dengesini arttırmak için bireysel tercihlere göre yoga veya tai chi tercih edilebilir.